Odbojniki pomostowe EVA należy zamocować mechanicznie za pomocą wkrętów, śrub lub kotew odpowiednio dobranych do konstrukcji pomostu. Elementy mocujące powinny współpracować z szerokimi podkładkami, które rozkładają nacisk na większej powierzchni pianki.
Wszędzie tam, gdzie pozwalają na to materiał i powierzchnia pomostu, producent zaleca dodatkowe zastosowanie elastycznego kleju odpornego na wilgoć, promieniowanie słoneczne, mróz i zmienne warunki atmosferyczne. Połączenie mocowania mechanicznego z klejeniem zwiększa stabilność odbojnika i ogranicza obciążenie punktów, w których znajdują się wkręty.
Najważniejsze etapy prawidłowego montażu to:
Odbojnik działa prawidłowo tylko wtedy, gdy znajduje się w miejscu rzeczywistego kontaktu burty z pomostem i jest stabilnie połączony z jego konstrukcją.
Błędy montażowe mogą prowadzić do:
Szeroki odbojnik zamontowany na niewłaściwej wysokości może chronić gorzej niż mniejszy model prawidłowo umieszczony w strefie kontaktu z łodzią.
Zakres potrzebnych narzędzi zależy od materiału, z którego wykonany jest pomost. Najczęściej potrzebne będą:
Przed rozpoczęciem prac należy również sprawdzić kartę techniczną konkretnego modelu odbojnika oraz instrukcję producenta wybranego kleju i elementów mocujących.
Krok 1. Sprawdź stan konstrukcji pomostu
Odbojnik powinien być przymocowany do stabilnego elementu konstrukcyjnego. Nie należy mocować go wyłącznie do luźnej, cienkiej lub uszkodzonej okładziny.
Przed montażem trzeba sprawdzić, czy:
W razie potrzeby podłoże należy najpierw naprawić lub wzmocnić. Sam odbojnik nie poprawi nośności uszkodzonego pomostu.
Krok 2. Ustal prawidłową wysokość montażu
Wysokości montażu nie należy wyznaczać wyłącznie na podstawie górnej krawędzi pomostu.
Najlepiej ustalić ją przy łodzi zacumowanej w normalnym położeniu. Należy sprawdzić, gdzie burta znajduje się najbliżej konstrukcji podczas:
Odbojnik powinien osłaniać całą przewidywaną strefę kontaktu. W marinach obsługujących różne jednostki może być konieczne zastosowanie szerszego modelu lub montaż elementów na więcej niż jednej wysokości.
Przy stałych nabrzeżach trzeba uwzględnić większe zmiany poziomu wody. Przy pomostach pływających względne położenie burty i pomostu zazwyczaj zmienia się w mniejszym zakresie.
Krok 3. Wykonaj próbne ułożenie bez wiercenia
Przed wykonaniem otworów warto ułożyć wszystkie odbojniki w planowanym miejscu i sprawdzić, czy:
Na tym etapie należy zaznaczyć przebieg górnej lub dolnej krawędzi odbojnika oraz położenie punktów mocowania.
Dopiero po sprawdzeniu całego układu należy rozpocząć wiercenie.
Krok 4. Oczyść i przygotuj powierzchnię
Powierzchnia pomostu i tylna część odbojnika powinny być:
Z drewna należy usunąć luźne włókna, łuszczącą się farbę i zabrudzenia. Stal powinna być oczyszczona z luźnej rdzy. Beton nie może się pylić ani kruszyć. Aluminium i powierzchnie kompozytowe należy przygotować zgodnie z zaleceniami producenta kleju.
Nie wolno stosować przypadkowych agresywnych rozpuszczalników, które mogą uszkodzić piankę EVA. Przed użyciem środka czyszczącego należy przeprowadzić próbę na niewielkim i niewidocznym fragmencie materiału.
Krok 5. Dobierz właściwe elementy mocujące
Rodzaj wkrętów, śrub, kotew i kołków zależy od konstrukcji pomostu.
Elementy mocujące powinny:
Wkręt nie może kończyć się w pustej przestrzeni ani utrzymywać odbojnika wyłącznie na cienkiej warstwie wykończeniowej.
W środowisku morskim należy szczególnie zwrócić uwagę na odporność elementów na korozję oraz zgodność różnych metali.
Jakie podkładki stosować?
Szerokie podkładki rozkładają nacisk elementu mocującego na większej powierzchni i ograniczają zagłębianie się łba w piankę.
Dla modeli MARINA 8 i MARINA 12 stosowane są podkładki dopasowane do gniazd o średnicy około 15 mm.
W pozostałych modelach systemu stosowane są większe podkładki, zwykle dopasowane do gniazd o średnicy około 25 mm. Ostateczny rozmiar należy zawsze sprawdzić w karcie technicznej konkretnego produktu.
Zbyt mała podkładka może wcinać się w materiał. Zbyt duża może nie mieścić się prawidłowo w przygotowanym gnieździe montażowym.
Krok 6. Wykonaj otwory montażowe
Sposób wykonania otworów zależy od materiału pomostu.
Przed wierceniem należy upewnić się, że w konstrukcji nie znajdują się:
Otwory powinny być wykonane prostopadle do powierzchni i mieć średnicę odpowiednią do zastosowanego elementu mocującego.
Nie należy powiększać otworów w piance przez szarpanie materiału. Wszelkie dodatkowe otwory powinny być wykonane czysto, ostrym narzędziem, bez uszkadzania struktury odbojnika.
Rozstaw i liczba punktów mocowania powinny być zgodne z przygotowanymi gniazdami oraz kartą techniczną danego modelu. Nie należy samodzielnie zmniejszać liczby zalecanych mocowań.
Krok 7. Zastosuj dodatkowe klejenie
Producent zaleca dodatkowe klejenie wszędzie tam, gdzie pozwalają na to rodzaj podłoża, konstrukcja pomostu i warunki montażu.
Klej tworzy dodatkowe połączenie pomiędzy tylną częścią odbojnika a pomostem. Dzięki temu obciążenia nie są przenoszone wyłącznie przez kilka punktów mocowania mechanicznego.
Klejenie może:
Klej jest uzupełnieniem mocowania mechanicznego, a nie jego automatycznym zamiennikiem.
Jakiego rodzaju kleju użyć?
Do montażu odbojników EVA mogą być stosowane między innymi:
Elastyczne kleje montażowe MS Polymer lub SMP
Są to jednoskładnikowe kleje na bazie polimerów modyfikowanych silanami. Po utwardzeniu zachowują elastyczność i mogą być przeznaczone do stosowania na zewnątrz.
Wybrany produkt powinien:
Kleje tego typu często wymagają nanoszenia pionowymi pasami lub punktowo, aby wilgoć mogła dotrzeć do warstwy klejącej. Nie należy automatycznie pokrywać całej powierzchni jednolitą, grubą warstwą.
Kleje kontaktowe na bazie kauczuku syntetycznego
Mogą być stosowane wyłącznie wtedy, gdy ich producent potwierdza zgodność z EVA, konkretnym podłożem i warunkami zewnętrznymi.
Kleje kontaktowe zazwyczaj nanosi się na obie łączone powierzchnie. Przed ich połączeniem wymagane jest odpowiednie odparowanie rozpuszczalnika.
Nie każdy klej kauczukowy nadaje się do całorocznego użytkowania na zewnątrz. Trzeba sprawdzić jego odporność na wodę, temperaturę, promieniowanie słoneczne i długotrwałe działanie wilgoci.
Sposób nanoszenia zależy od technologii konkretnego produktu. Zawsze należy przestrzegać jego instrukcji technicznej.
Najczęściej trzeba:
Nadmiar kleju należy usuwać zgodnie z zaleceniami jego producenta. Próba usunięcia utwardzonego produktu ostrym narzędziem może uszkodzić powierzchnię odbojnika.
Krok 8. Zamocuj odbojnik mechanicznie
Po ustawieniu odbojnika w prawidłowej pozycji należy kolejno osadzić elementy mocujące.
Wkręty lub śruby należy dokręcać stopniowo. Najlepiej rozpoczynać od punktów środkowych, a następnie przechodzić do kolejnych mocowań, kontrolując linię całego elementu.
Podkładka powinna stabilnie docisnąć odbojnik, ale nie może głęboko zagłębiać się w piankę.
Prawidłowo zamontowany odbojnik:
Pianka EVA jest materiałem elastycznym. Zbyt silne dokręcenie może spowodować:
Wkręt powinien unieruchomić odbojnik, ale nie powinien działać jak zacisk silnie zgniatający piankę.
Po zakończeniu montażu należy ponownie sprawdzić wszystkie punkty i porównać głębokość osadzenia podkładek.
Montaż do pomostu drewnianego
Przed montażem trzeba sprawdzić, czy deski i elementy konstrukcyjne są zdrowe, suche i stabilne.
Odbojnik najlepiej mocować do elementu o odpowiedniej grubości, a nie wyłącznie do cienkiej deski wykończeniowej.
Do drewna należy dobrać wkręty konstrukcyjne odporne na wilgoć i korozję. W zależności od rodzaju drewna i średnicy wkrętów może być konieczne wykonanie otworów prowadzących.
Otwór prowadzący:
Klejenie jest możliwe, jeżeli drewno jest odpowiednio przygotowane, stabilne i pozbawione łuszczących się powłok.
Montaż do pomostu stalowego
Do stali stosuje się najczęściej odpowiednio dobrane wkręty samowiercące lub połączenia śrubowe.
Należy uwzględnić:
Miejsca wiercenia mogą wymagać ponownego zabezpieczenia antykorozyjnego. Nie należy montować odbojnika do cienkiej, skorodowanej blachy, która nie zapewnia odpowiedniej nośności.
Przed klejeniem stal należy oczyścić, odtłuścić i przygotować zgodnie z wymaganiami kleju.
Montaż do pomostu aluminiowego
Montaż do aluminium wymaga uwzględnienia ryzyka korozji elektrochemicznej powstającej przy kontakcie różnych metali w obecności wilgoci.
Elementy mocujące powinny być dobrane do konstrukcji i środowiska użytkowania. W razie potrzeby należy zastosować odpowiednie przekładki lub zabezpieczenia izolujące połączenie.
Nie należy używać przypadkowych wkrętów, które mogą prowadzić do przyspieszonej korozji profilu.
Przed klejeniem powierzchnia aluminium musi zostać przygotowana zgodnie z instrukcją producenta kleju. Niektóre produkty mogą wymagać użycia odpowiedniego podkładu zwiększającego przyczepność.
Montaż do betonu
Odbojniki montowane do betonu wymagają zastosowania kołków lub kotew przeznaczonych do tego rodzaju podłoża.
Przed wierceniem trzeba sprawdzić:
Nie należy wykonywać otworów w kruszącym się, popękanym lub silnie osłabionym fragmencie nabrzeża.
Pył powstały podczas wiercenia trzeba dokładnie usunąć. Ma to znaczenie zarówno dla prawidłowego osadzenia kotwy, jak i dla przyczepności kleju.
Montaż do pomostu kompozytowego lub z tworzywa
Deska kompozytowa nie zawsze jest elementem konstrukcyjnym. Często stanowi jedynie okładzinę zamocowaną do profili nośnych.
Odbojnik powinien być połączony z elementem konstrukcyjnym znajdującym się za okładziną. Samo przykręcenie do cienkiej deski może być niewystarczające.
Należy także sprawdzić, czy wybrany klej jest zgodny z danym tworzywem. Niektóre materiały mają niską energię powierzchniową i wymagają specjalnego przygotowania, podkładu albo innego rodzaju kleju.
Montaż odbojników liniowych
Odbojniki liniowe MARINA mają długość 100 cm i mogą być montowane pojedynczo lub jeden obok drugiego.
Podczas układania dłuższego odcinka należy:
Niewielkie różnice wysokości pomiędzy kolejnymi odbojnikami mogą tworzyć krawędzie, o które będzie zahaczać burta. Dlatego każdy kolejny element należy ustawiać względem poprzedniego.
Montaż odbojników narożnych
Narożnik jest szczególnie narażony na uderzenia podczas wpływania na stanowisko.
Element narożny powinien:
Przed wykonaniem otworów należy przyłożyć narożnik i sprawdzić, czy kąt oraz wymiary pomostu odpowiadają kształtowi produktu.
Jeżeli narożnik konstrukcji jest nieregularny, może być konieczne indywidualne przygotowanie podłoża lub zastosowanie elementu dopasowanego do konkretnego pomostu.
Montaż odbojnika MARINA Y-Boom
MARINA Y-Boom służy do zabezpieczania zakończeń wąskich odnóg cumowniczych.
Przed montażem należy sprawdzić:
Tylne wyprofilowanie odbojnika powinno możliwie dokładnie przylegać do zakończenia odnogi.
Y-Boom należy zamontować symetrycznie. Przesunięcie w jedną stronę może pozostawić część twardej konstrukcji bez ochrony.
Ze względu na miejsce zastosowania szczególnie istotne jest mocne połączenie mechaniczne oraz dodatkowe klejenie, jeżeli pozwala na to materiał odnogi.
Piankę EVA można przycinać, aby dopasować długość elementu do konkretnego odcinka pomostu.
Do cięcia należy stosować:
Przed cięciem należy dokładnie zaznaczyć linię i stabilnie podeprzeć materiał.
Cięcie powinno być równe, bez szarpania i rozrywania struktury. Należy również sprawdzić, czy skrócenie produktu nie spowoduje usunięcia niezbędnego punktu mocowania.
Do zabezpieczania narożników i zakończeń lepiej stosować elementy zaprojektowane specjalnie do tych miejsc niż przypadkowo docinać odbojnik liniowy.
Po zakończeniu montażu gniazda ze wkrętami i podkładkami mogą zostać zakryte odpowiednimi zaślepkami EVA.
Zaślepki:
Przed włożeniem zaślepki należy sprawdzić, czy wkręt i podkładka są prawidłowo osadzone. Zaślepka nie może służyć do maskowania zbyt głęboko dokręconego lub poluzowanego mocowania.
Montaż na niewłaściwej wysokości
Odbojnik znajduje się powyżej lub poniżej miejsca rzeczywistego kontaktu z burtą.
Mocowanie do niestabilnej okładziny
Wkręty utrzymują się wyłącznie w cienkiej desce, skorodowanej blasze lub luźnym elemencie wykończeniowym.
Zastosowanie zbyt małych podkładek
Podkładki zagłębiają się w piankę i nie rozkładają nacisku na odpowiedniej powierzchni.
Nadmierne dokręcenie
Pianka zostaje trwale zgnieciona, a gniazdo montażowe osłabione.
Brak ochrony antykorozyjnej
Elementy mocujące korodują pod wpływem wilgoci lub słonej wody.
Nieprawidłowy klej
Klej nie jest zgodny z EVA, nie jest odporny na warunki zewnętrzne albo traci elastyczność podczas mrozu.
Nakładanie kleju niezgodnie z instrukcją
Zbyt gruba lub całkowicie zamknięta warstwa może nie utwardzić się prawidłowo.
Klejenie zabrudzonej lub mokrej powierzchni
Połączenie traci przyczepność mimo zastosowania właściwego produktu.
Pozostawienie dużych przerw
Burta może trafić bezpośrednio w odsłoniętą konstrukcję pomostu.
Pominięcie narożników i zakończeń
Najbardziej narażone miejsca pozostają niezabezpieczone.
Kontrola bezpośrednio po montażu
Po zakończeniu prac należy sprawdzić:
Jeżeli zastosowano klej, system nie powinien być obciążany przed upływem czasu wymaganego do jego utwardzenia.
Kontrola po pierwszych tygodniach użytkowania
Po początkowym okresie użytkowania warto ponownie sprawdzić wszystkie mocowania.
Konstrukcja pomostu, zmiany temperatury oraz pierwsze kontakty z łodzią mogą spowodować niewielkie ułożenie się materiałów.
Należy skontrolować:
Nie należy automatycznie mocniej dokręcać wszystkich wkrętów. Najpierw trzeba ocenić, czy odbojnik rzeczywiście jest poluzowany i czy mocowanie nie zgniata już pianki.
Jak często kontrolować odbojniki?
Kontrolę warto przeprowadzać:
Uszkodzony lub częściowo odklejony odbojnik należy ponownie zamocować możliwie szybko. Dalsze użytkowanie może przenieść całe obciążenie na pozostałe punkty mocowania i powiększyć uszkodzenie.
Czy odbojnik zastępuje prawidłowe cumowanie?
Nie. Odbojnik jest jednym z elementów systemu ochrony łodzi i pomostu.
Najlepszą ochronę zapewnia łączne zastosowanie:
Odbojnik nie powinien stale przejmować całej siły wywieranej przez nieprawidłowo zacumowaną jednostkę. Jego zadaniem jest amortyzowanie kontaktu, a nie zastępowanie prawidłowo wykonanego cumowania.
Prawidłowy montaż odbojników EVA rozpoczyna się od ustalenia rzeczywistej strefy kontaktu burty z pomostem. Następnie należy sprawdzić konstrukcję podłoża, dobrać właściwe elementy mocujące, zastosować szerokie podkładki i zamocować odbojnik bez nadmiernego zgniatania pianki.
Producent zaleca dodatkowe klejenie wszędzie tam, gdzie pozwalają na to powierzchnia i materiał pomostu. Klej powinien być odporny na warunki atmosferyczne, wilgoć i niskie temperatury oraz zachowywać elastyczność przez cały okres użytkowania.
Najważniejsze zasady montażu to:
Prawidłowo zamontowany system odbojników tworzy ciągłą, elastyczną strefę ochronną, która ogranicza ryzyko kontaktu burty z twardymi elementami pomostu i zwiększa trwałość całej instalacji.
