Odbojniki pomostowe EVA to elastyczne elementy ochronne montowane do boków, narożników i zakończeń pomostów. Ich zadaniem jest amortyzowanie kontaktu burty łodzi z twardą konstrukcją pomostu oraz ograniczanie ryzyka zarysowań, otarć i uszkodzeń.
W języku niemieckim produkty tego rodzaju określane są między innymi jako Stegfender lub Hafenfender. W Polsce najczęściej używa się nazw: odbojnik pomostowy, odbijacz pomostowy albo fender do pomostu.
Odbojniki wykonane z pianki EVA mogą być stosowane na prywatnych pomostach, w marinach, portach jachtowych, przystaniach, klubach żeglarskich oraz wypożyczalniach łodzi.
Do czego służą odbojniki montowane na pomoście?
Podczas cumowania łódź porusza się pod wpływem fal, wiatru, zmian poziomu wody i naprężenia lin cumowniczych. Nawet prawidłowo zacumowana jednostka może okresowo dotykać burty pomostu.
Jeżeli bok pomostu jest wykonany z drewna, stali, aluminium lub betonu, bezpośredni kontakt może prowadzić do:
Odbojnik tworzy elastyczną warstwę pomiędzy łodzią a pomostem. Przejmuje część energii uderzenia i rozkłada nacisk na większej powierzchni.
Nie zastępuje jednak prawidłowego cumowania ani odbijaczy zawieszanych na burcie. Najlepszą ochronę zapewnia połączenie odpowiednio rozmieszczonych lin, odbijaczy łodziowych oraz odbojników zamontowanych na pomoście.
EVA to kopolimer etylenu i octanu winylu. Materiał ten jest wykorzystywany wszędzie tam, gdzie potrzebne jest połączenie elastyczności, odporności na wilgoć i zdolności amortyzowania uderzeń.
Pianka EVA stosowana do produkcji odbojników ma strukturę zamkniętokomórkową. Oznacza to, że nie nasiąka wodą w taki sposób jak gąbka lub pianka otwartokomórkowa.
Najważniejsze właściwości odbojników EVA to:
Odbojniki nie wymagają malowania ani impregnacji. Zaleca się natomiast ich okresowe mycie oraz kontrolowanie stanu wkrętów, podkładek i połączeń klejonych.
Jedną z ważnych zalet pianki EVA jest to, że nie pozostawia typowych czarnych smug charakterystycznych dla wielu elementów wykonanych z gumy oraz starych opon stosowanych jako prowizoryczne zabezpieczenie pomostu.
Dotyczy to również odbojników EVA w kolorze czarnym. Barwa jest częścią struktury materiału i nie stanowi zewnętrznej, brudzącej powłoki.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku białych i jasnych kadłubów, na których ślady gumy są bardzo widoczne i często trudne do usunięcia.
Odbojniki należy jednak regularnie oczyszczać z piasku, błota i innych twardych zanieczyszczeń. Materiał znajdujący się pomiędzy odbojnikiem a burtą może działać ściernie niezależnie od rodzaju zastosowanego zabezpieczenia.
W marinach nadal można spotkać zabezpieczenia wykonane ze starych opon, pasów gumowych albo przypadkowo dobranych elementów amortyzujących. Rozwiązania te mogą spełniać podstawową funkcję ochronną, ale mają również istotne ograniczenia.
Guma i opony mogą:
Odbojniki EVA pozwalają stworzyć równą, uporządkowaną i jednolitą strefę ochronną. Poszczególne elementy można montować jeden obok drugiego, zabezpieczając całe stanowisko cumownicze, narożniki oraz zakończenia odnóg.
Odbojniki EVA mogą być montowane między innymi na:
Znajdują zastosowanie zarówno przy jednej prywatnej łodzi, jak i w dużych marinach obsługujących wiele różnych jednostek.
W przypadku intensywnie użytkowanych obiektów szerokość odbojnika, rozmieszczenie punktów mocowania i wysokość montażu powinny zostać dopasowane do rodzaju cumujących łodzi oraz konstrukcji pomostu.
Kompletny system ochrony pomostu powinien zabezpieczać nie tylko jego proste boki, ale również narożniki i zakończenia odnóg cumowniczych.
Odbojniki liniowe montuje się wzdłuż prostych boków pomostu. Mogą być układane pojedynczo albo jeden obok drugiego, tworząc ciągłą powierzchnię ochronną.
System MARINA obejmuje między innymi:
Wszystkie modele mają grubość 6 cm. Różnią się szerokością powierzchni ochronnej.
Narożniki pomostów są szczególnie narażone na kontakt z burtą, ponieważ siła uderzenia może skupiać się na niewielkiej powierzchni.
Odbojniki narożne zabezpieczają dwie sąsiadujące krawędzie i pozwalają zachować ciągłość ochrony pomiędzy prostymi odcinkami.
Model Y-Boom został zaprojektowany z myślą o zakończeniach wąskich odnóg cumowniczych. Odpowiednio ukształtowana tylna powierzchnia umożliwia dopasowanie odbojnika do zaokrąglonego lub profilowanego końca konstrukcji.
Takie miejsca są szczególnie narażone na uderzenia podczas wpływania na stanowisko cumownicze.
Dobór odbojnika zależy przede wszystkim od:
Węższe modele są najczęściej stosowane na prywatnych pomostach, przy mniejszych łodziach i w miejscach o ograniczonej powierzchni montażowej.
Szersze odbojniki zapewniają większą powierzchnię ochronną i lepiej rozkładają nacisk. Są szczególnie przydatne przy większych jednostkach oraz w intensywnie użytkowanych marinach.
Najważniejsze jest jednak prawidłowe ustalenie wysokości montażu. Odbojnik powinien znajdować się w strefie rzeczywistego kontaktu z burtą, z uwzględnieniem zmian poziomu wody i różnych rodzajów cumujących łodzi.
Szczegółowe porównanie modeli powinno prowadzić do osobnego poradnika: „Jak dobrać odbojnik do pomostu i wielkości łodzi?”
Podstawowym sposobem montażu jest mocowanie mechaniczne przy użyciu wkrętów lub śrub dobranych do materiału pomostu.
Należy stosować szerokie podkładki, które rozkładają nacisk i ograniczają zagłębianie się elementów mocujących w piankę. Wkrętów nie należy dokręcać nadmiernie, ponieważ zbyt duży docisk może trwale odkształcić materiał.
Sposób mocowania powinien zostać dostosowany do rodzaju podłoża:
Mocowanie należy wykonywać do stabilnego elementu konstrukcyjnego, a nie wyłącznie do cienkiej okładziny.
Producent zaleca dodatkowe zastosowanie kleju wszędzie tam, gdzie pozwalają na to powierzchnia, materiał i konstrukcja pomostu.
Klej zwiększa stabilność mocowania i tworzy dodatkowe połączenie na znacznej części tylnej powierzchni odbojnika. Dzięki temu obciążenia nie są przenoszone wyłącznie przez punkty, w których znajdują się wkręty.
Do montażu mogą być stosowane między innymi:
Klej musi być przeznaczony do zastosowań zewnętrznych, odporny na wilgoć i zmienne warunki atmosferyczne oraz zachowywać elastyczność w niskich temperaturach.
Powinien być także zgodny zarówno z pianką EVA, jak i materiałem, z którego wykonany jest pomost. Przed montażem zaleca się wykonanie próby przyczepności.
Klej należy nanosić zgodnie z instrukcją jego producenta. Niektóre produkty wymagają aplikacji pionowymi pasami albo punktowo, aby mogły prawidłowo utwardzić się pod wpływem wilgoci.
Prawidłowo zamontowane odbojniki EVA mogą pozostawać na pomoście przez cały rok.
Przed sezonem zimowym należy skontrolować:
Szczególną ostrożność należy zachować w miejscach narażonych na napór lodu lub przemieszczanie się dużych fragmentów kry. Odbojnik chroni przed kontaktem łodzi z pomostem, ale nie jest przeznaczony do przejmowania nacisku dużych mas lodu.
Do regularnego czyszczenia najczęściej wystarcza woda, miękka szczotka lub gąbka oraz łagodny detergent.
Nie należy używać:
W marinach położonych przy wodzie słonej warto okresowo usuwać osady soli. Należy również czyścić przestrzeń pomiędzy odbojnikiem a konstrukcją pomostu.
Odbojniki pomostowe MARINA są autorskimi produktami firmy CREA-FORM. Ich wzory zostały zarejestrowane i objęte ochroną na terenie Unii Europejskiej przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej – EUIPO.
Rejestracja wzoru chroni wygląd produktu. Nie jest jednak certyfikatem jakości ani raportem z badań materiału.
Materiały EVA wykorzystywane do produkcji posiadają dokumentację techniczną oraz raporty z badań laboratoryjnych. Dostępna dokumentacja obejmuje między innymi:
Dokumentacja może zostać udostępniona klientom biznesowym, marinom i partnerom handlowym na uzasadnione żądanie.
Dobrze zaprojektowany system ochrony pomostu powinien zabezpieczać wszystkie miejsca, w których może dochodzić do kontaktu z łodzią.
Odbojniki liniowe chronią boki pomostu, modele narożne zabezpieczają krawędzie, a odbojniki Y-Boom osłaniają zakończenia odnóg cumowniczych.
Zastosowanie jednego systemu pozwala uzyskać:
Odbojniki pomostowe EVA są rozwiązaniem zarówno dla właścicieli pojedynczych miejsc cumowniczych, jak i dla zarządców marin zabezpieczających dziesiątki lub setki metrów pomostów.
Odbojniki pomostowe EVA tworzą elastyczną warstwę ochronną pomiędzy burtą łodzi a twardą konstrukcją pomostu. Pomagają ograniczyć ryzyko zarysowań, otarć i punktowych uderzeń, a jednocześnie pozwalają estetycznie zabezpieczyć długie odcinki stanowisk cumowniczych.
Pianka EVA nie chłonie wody jak materiał otwartokomórkowy, jest łatwa do czyszczenia i nie pozostawia typowych czarnych smug charakterystycznych dla wielu produktów gumowych — również wtedy, gdy sam odbojnik jest czarny.
Skuteczność całego systemu zależy jednak od właściwego doboru modelu, prawidłowej wysokości montażu, odpowiednich elementów mocujących oraz regularnej kontroli stanu odbojników.
